ભારતમાં પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય બિગ કેટ સમિટનું આયોજન

• તાજેતરમાં, ભારતે જાહેરાત કરી હતી કે તે 1 થી 2 જૂન, 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં 1લી આંતરરાષ્ટ્રીય બિગ કેટ એલાયન્સ (IBCA) સમિટનું આયોજન કરશે. 

• દિલ્હી ઘોષણા: આ સમિટમાં\'દિલ્હી ઘોષણા\' અપનાવવાની અપેક્ષા છે, જે મોટી બિલાડીઓના સંરક્ષણ પરની પ્રથમ વૈશ્વિક ઘોષણા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સહિયારીપ્રાથમિકતાઓ, સરહદ પાર સહયોગ અને મોટી બિલાડીઓ અને તેમના રહેઠાણોના રક્ષણ માટે લેન્ડસ્કેપ-આધારિત અભિગમને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. 
• થીમ: આ સમિટ થીમ દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે — “મોટી બિલાડીઓબચાવો, માનવતા બચાવો, ઇકોસિસ્ટમબચાવો.”

IBCA 

• મૂળ: IBCA પ્રોજેક્ટ ટાઇગરની 50મી વર્ષગાંઠ દરમિયાન 2023 માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, અને ફેબ્રુઆરી 2024 માં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ દ્વારા ઔપચારિક રીતે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. 
• અમલીકરણ: IBCA ની સ્થાપના પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય (MoEFCC) હેઠળ રાષ્ટ્રીય વાઘ સંરક્ષણ સત્તામંડળ (NTCA) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. 
• તે સંરક્ષણ કુશળતા શેર કરવા, સંરક્ષણ પહેલોને ભંડોળ પૂરું પાડવા અને તકનીકી જ્ઞાનનો ભંડાર બનાવવા માટે વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ તરીકે કાર્ય કરે છે. 
• ઉદ્દેશ્ય: આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સાત મુખ્ય મોટી બિલાડી પ્રજાતિઓનું સંરક્ષણ છે: વાઘ, સિંહ, ચિત્તો, બરફ ચિત્તો, ચિત્તા, જગુઆર અને પુમા.
• સભ્યપદ: નિકારાગુઆ પ્રજાસત્તાક, એસ્વાટિની રાજ્ય, ભારત પ્રજાસત્તાક, સોમાલિયા સંઘીય પ્રજાસત્તાક અને લાઇબેરિયાપ્રજાસત્તાકએIBCA ફ્રેમવર્ક કરારને બહાલી આપી છે.
• સભ્યપદ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના તમામ સભ્ય દેશો માટે ખુલ્લું છે, જેમાં રેન્જ દેશોનો સમાવેશ થાય છે જ્યાં આ પ્રજાતિઓ કુદરતી રીતે જોવા મળે છે અને મોટી બિલાડી સંરક્ષણને ટેકો આપવામાં રસ ધરાવતા બિન-રેન્જ દેશોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
• IBCA ની જરૂરિયાત: રહેઠાણનાનુકશાન, શિકાર, આબોહવા પરિવર્તન અને માનવ-વન્યજીવનસંઘર્ષને કારણે મોટી બિલાડીઓ જોખમમાં છે. 
• વસ્તી ઘટાડાનેરોકવા અને નકારાત્મક વલણોનેઉલટાવી દેવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે સંરક્ષણ જરૂરી છે. 
• ભંડોળ: ભારતે IBCA ને સમર્થન આપવા માટે રૂ. 150 કરોડ (2023-2028) પ્રતિબદ્ધ કર્યા છે અને દ્વિપક્ષીય, બહુપક્ષીય અને દાતા સંગઠનો દ્વારા વધારાના ભંડોળની શોધ કરી રહ્યું છે.