Ahmedabad
(Head Office)Address : 506, 3rd EYE THREE (III), Opp. Induben Khakhrawala, Girish Cold Drink Cross Road, CG Road, Navrangpura, Ahmedabad, 380009.
Mobile : 8469231587 / 9586028957
E-mail: dics.upsc@gmail.com
- ૨૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ, ભારતે બંગાળી નવજાગરણના અગ્રણી સમાજ સુધારક, તત્વચિંતક, શિક્ષણવિદ્ અને બહુશ્રુત વિદ્વાન ઈશ્વરચંદ્ર વિદ્યાસાગરની ૨૦૭મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરી.
- સ્થાનિક ભાષામાં શિક્ષણ, મહિલાઓના અધિકારો અને સામાજિક સુધારણા ક્ષેત્રે તેમના અગ્રણી પ્રયાસોએ ૧૯મી સદીના ભારતીય સમાજમાં પરિવર્તન લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
- ૧૮૨૦માં પશ્ચિમ બંગાળમાં જન્મેલા ઈશ્વરચંદ્ર ૧૮૨૯માં સંસ્કૃત કોલેજમાં દાખલ થયા. તેમણે વેદાંત, હિન્દુ કાયદો અને પાશ્ચાત્ય તત્વજ્ઞાનમાં નિપુણતા મેળવી અને ૨૧ વર્ષની વયે \'વિદ્યાસાગર\' (જ્ઞાનનો સાગર)નું બિરુદ પ્રાપ્ત કર્યું.
- તેમણે ફોર્ટ વિલિયમ કોલેજમાં મુખ્ય પંડિત તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી અને બાદમાં ૧૮૫૧માં સંસ્કૃત કોલેજના આચાર્ય બન્યા; આ પદોનો ઉપયોગ તેમણે ભારતીય શિક્ષણ પ્રણાલીને નવું સ્વરૂપ આપવા માટે કર્યો.
- ઉચ્ચ વર્ગ પૂરતા સીમિત શિક્ષણનો વિરોધ કરીને, તેમણે સ્થાનિક ભાષામાં જન-શિક્ષણનો પુરસ્કાર કર્યો, છોકરીઓ માટે અનેક શાળાઓ સ્થાપી અને બંગાળી મૂળાક્ષરોને પ્રમાણિત કરવા માટે \'વર્ણપરિચય\' (અક્ષરોનો પરિચય) પુસ્તકની રચના કરી.
- તેમણે બંગાળી મૂળાક્ષરોનું પુનર્ગઠન અને સરળીકરણ કર્યું, જેમાં બિનજરૂરી સંસ્કૃત ધ્વનિઓને દૂર કરીને ૧૨ સ્વરો અને ૪૦ વ્યંજનો નક્કી કરવામાં આવ્યા.
- તેમનું પ્રારંભિક શિક્ષણ પુસ્તક \'વર્ણપરિચય\' આજે પણ બંગાળી મૂળાક્ષરો શીખવા માટેનો પાયાનો ગ્રંથ ગણાય છે.
- તેઓ ભારતમાં મહિલા શિક્ષણના અગ્રદૂત હતા. અંગ્રેજ શિક્ષણવિદ્ ડ્રિંકવોટર બેથુન સાથે મળીને તેમણે ૧૮૪૯માં \'હિન્દુ ફીમેલ સ્કૂલ\' (જે હાલમાં \'બેથુન કોલેજ\' તરીકે ઓળખાય છે)ની સ્થાપનામાં મદદ કરી.
- \'સર્વ શુભકારી\' (૧૮૫૦)માં લખાયેલા લેખો દ્વારા તેમણે સામાજિક, નૈતિક અને સ્વાસ્થ્યના કારણોસર બાલવિવાહની ટીકા કરી.
- ધર્મગ્રંથોમાં આ પ્રથા પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી તે સાબિત કરવા માટે સ્મૃતિ ગ્રંથોનો આધાર લઈને, તેમણે ૧૮૫૫માં પત્રિકાઓ અને સત્તાવાર અરજી દ્વારા પ્રયાસો કર્યા. આના પરિણામે બ્રિટિશ સરકારે ૧૮૫૬માં \'હિન્દુ વિધવા પુનર્લગ્ન અધિનિયમ\' (એક્ટ XV) પસાર કર્યો (જેનો મુસદ્દો લોર્ડ ડેલહાઉસીના કાર્યકાળ દરમિયાન તૈયાર થયો હતો અને લોર્ડ કેનિંગ દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો).
- બુદ્ધિવાદને શાસ્ત્રોક્ત વિશ્લેષણ સાથે જોડીને, તેમણે 1857 અને 1866 માં કુલીન બ્રાહ્મણ બહુપત્નીત્વ (બંગાળમાં વૈવાહિક અને સામાજિક વ્યવસ્થા જ્યાં ઉચ્ચ કક્ષાના બ્રાહ્મણ પુરુષોએ અનેક પત્નીઓ સાથે લગ્ન કર્યા હતા) ને દબાવવા માટે વિશાળ અરજી ઝુંબેશનું નેતૃત્વ કર્યું (હજારો સહીઓ એકત્રિત કરી).
- વિદ્યાસાગરે તર્કસંગત વિચારને શાસ્ત્રોક્ત અર્થઘટન સાથે જોડીને રાજા રામ મોહન રોયના સુધારાવાદી વારસાને આગળ ધપાવ્યો.
- તેમના લખાણો અને કાયદાકીય વિજયોએ જ્યોતિરાવ ફૂલે અને વિષ્ણુ શાસ્ત્રી પંડિત સહિત સમગ્ર ભારતમાં ભાવિ સુધારકોને પ્રેરણા આપી, જેનાથી તેઓ ભારતના બૌદ્ધિક અને નૈતિક ઇતિહાસમાં એક પાયાના વ્યક્તિ બન્યા.
Recent Current Affairs
Our Branches
Gandhinagar
Address: A-306, The Landmark, Urjanagar-1, Opp. Spicy Street, Kudasan – Por Road, Kudasan, Gandhinagar – 382421
Mobile : 9723832444 / 9723932444
E-mail: dics.gnagar@gmail.com
Vadodara
Address: 2nd Floor, 9 Shivali Society, L&T Circle, opp. Ratri Bazar, Karelibaugh, Vadodara, 390018
Mobile : 9725692037 / 9725692054
E-mail: dics.vadodara@gmail.com
Surat
Address: 403, Raj Victoria, Opp. Pal Walkway, Near Galaxy Circle, Pal, Surat-394510
Mobile : 8401031583 / 8401031587
E-mail: dics.surat@gmail.com
Ahmedabad (Associate Partner) Edukreme UPSC-GPSC Powered by DICS
Address: 303,305 K 158 Complex Above Magson, Sindhubhavan Road Ahmedabad-380059
Mobile : 9974751177 / 8469231587
E-mail: dicssbr@gmail.com
New Delhi(In Association with Edge IAS)
Address: 57/17, 2nd Floor, Old Rajinder Nagar Market, Bada Bazaar Marg, Delhi-60
Mobile : 9104830862 / 9104830865
E-mail: dics.newdelhi@gmail.com