મધ્યમ-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ - અગ્નિ-4

• આ પરીક્ષણે મિસાઇલની કાર્યકારી સજ્જતા દર્શાવી અને પુષ્ટિ કરી કે તમામ મહત્વપૂર્ણ પ્રણાલીઓએ અપેક્ષિત માપદંડો મુજબ કામ કર્યું.

અગ્નિ મિસાઇલ્સ

• અગ્નિ કાર્યક્રમ: ભારતની \'ઇન્ટિગ્રેટેડ ગાઇડેડ મિસાઇલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ\' (IGMDP) હેઠળ, \'રી-એન્ટ્રી વ્હીકલ ટેક્નોલોજી ડેમોન્સ્ટ્રેટર\'માંથી વિકસીને વિવિધ રેન્જ (અંતર) ધરાવતી બેલિસ્ટિક મિસાઇલોની શ્રેણી બની.
• અગ્નિ-I: બે તબક્કાની (ટુ-સ્ટેજ) પ્રવાહી-ઘન (liquid-solid) પ્રોપલ્શન ધરાવતી મિસાઇલ; લાંબા સમય સુધી તૈનાત કરવાની પ્રક્રિયા અને હેરફેરની મર્યાદાઓને કારણે તેની કાર્યકારી ક્ષમતા મર્યાદિત છે.
• અગ્નિ-II: બે તબક્કાની, ઘન-ઇંધણ (solid-propellant) આધારિત ડિઝાઇન અને આશરે ૨,૫૦૦ કિમીની રેન્જ ધરાવતી મિસાઇલ.
• અગ્નિ-III: ૩,૫૦૦ કિમીની રેન્જ; ખાસ કરીને ચીન સામે ભારતની વ્યૂહાત્મક અવરોધક ક્ષમતા (strategic deterrence) મજબૂત કરવા માટે રચાયેલ.
• અગ્નિ-૪: \'સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સીસ કમાન્ડ\' (SFC) હેઠળની મધ્યમ-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (MRBM), જે ભારતની વિશ્વસનીય લઘુત્તમ અવરોધક ક્ષમતામાં વધારો કરે છે.
• આશરે ૪,૦૦૦ કિમીની રેન્જ અને ૧,૦૦૦ કિગ્રા પેલોડ વહન કરવાની ક્ષમતા.
• અગ્નિ-૫: ઘન-ઇંધણ આધારિત ત્રણ તબક્કાની પ્રોપલ્શન ડિઝાઇન ધરાવતી ICBM (આંતરખંડીય બેલિસ્ટિક મિસાઇલ) અને MIRV (મલ્ટિપલ ઇન્ડિપેન્ડન્ટલી ટાર્ગેટેબલ રી-એન્ટ્રી વ્હીકલ) ક્ષમતાથી સજ્જ.

બેલિસ્ટિક મિસાઇલ્સ

• બેલિસ્ટિક મિસાઇલો શરૂઆતમાં રોકેટ દ્વારા સંચાલિત થાય છે, પરંતુ ત્યારબાદ તે તેમના લક્ષ્યો તરફ બિન-સંચાલિત (unpowered), મુક્ત-પતન (free-falling) માર્ગને અનુસરે છે.

વર્ગીકરણ:

• ટૂંકા-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (SRBM): ૧,૦૦૦ કિમીથી ઓછી રેન્જ
• મધ્યમ-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (MRBM): ૧,૦૦૦–૩,૦૦૦ કિમીની રેન્જ
• મધ્યવર્તી-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (IRBM): ૩,૦૦૦–૫,૫૦૦ કિમીની રેન્જ
• આંતરખંડીય બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (ICBM): ૫,૫૦૦ કિમીથી વધુ રેન્જ