એન્ટાર્કટિકા દિવસ

• ભારતે એન્ટાર્કટિકા દિવસ (૧ડિસેમ્બર) ઉજવ્યો, જ્યારે ગોવામાં નેશનલ સેન્ટર ફોર પોલર એન્ડ ઓશન રિસર્ચ (NCPOR) ના ૨૫વર્ષપૂર્ણથયા. 

એન્ટાર્કટિકા દિવસ: 

• તે એન્ટાર્કટિકા સંધિ (૧૯૫૯) નીયાદમાંઉજવવામાંઆવેછે, જેમાં શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે પૃથ્વીનો લગભગ ૧૦% ભાગઅલગરાખવામાંઆવ્યોહતો.
• આ સંધિએ ખંડ પરના પ્રાદેશિક દાવાઓને સ્થિર કર્યા, ખંડ પર પરમાણુ શસ્ત્રો અને કચરા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો, અને શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે ૬૦ડિગ્રીદક્ષિણઅક્ષાંશનીદક્ષિણેસમગ્રપ્રદેશનેસાચવ્યો.
• ભારત ૧૯૮૩થીએકસલાહકારપક્ષછે, જે તેને મતદાન અધિકારો અને સંશોધન સ્ટેશનો ચલાવવા અને એન્ટાર્કટિકાના વૈજ્ઞાનિક અને પર્યાવરણીય શાસનમાં યોગદાન આપવાની ક્ષમતા આપે છે.

NCPOR: 

• તેની સ્થાપના ૧૯૯૮માંપૃથ્વીવિજ્ઞાનમંત્રાલય (MoES) હેઠળ કરવામાં આવી હતી, NCPOR એ ભારતીય એન્ટાર્કટિક કાર્યક્રમનું સંકલન કરવા અને મૈત્રી (૧૯૮૯) અનેભારતી (૨૦૧૧) સંશોધનસ્ટેશનોજાળવવામાટેભારતનીનોડલએજન્સીછે.
• ગોવામાં સ્થિત, તે બહુ-શાખાકીય ધ્રુવીય અને દક્ષિણ મહાસાગર સંશોધનનું નેતૃત્વ કરે છે અને ડોક્ટરલ અભ્યાસ માટે માન્યતા પ્રાપ્ત સંશોધન સુવિધાઓ ધરાવે છે. 
• NCPOR એ ભારતના કાયમી સંશોધન સ્ટેશનો સ્થાપિત કર્યા છે: દક્ષિણ ગંગોત્રી, મૈત્રી, ભારતી (એન્ટાર્કટિકા) અને હિમાદ્રી (આર્કટિક), હિમાલય સંશોધન સ્ટેશન હિમાંશ સાથે. 
• નાણા મંત્રાલયે NCPOR દ્વારા સંચાલિત એક નવું પૂર્વ એન્ટાર્કટિકા સંશોધન સ્ટેશન, મૈત્રી-II ને મંજૂરી આપી છે.
• તે ભારતના ઊંડા મહાસાગર મિશનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે, જે ધ્રુવીય વિજ્ઞાનને વ્યૂહાત્મક રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ સાથે જોડે છે.