63rdNational Maritime Day

• તાજેતરમાં, 5 એપ્રિલ 2026 ના રોજ 63મો રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ ઉજવવામાં આવ્યો, જે ભારતના સમૃદ્ધ દરિયાઈ વારસા અને વેપાર અને જોડાણમાં દરિયાઈ ક્ષેત્રનાયોગદાનને ઉજાગર કરે છે. 

ઐતિહાસિક મહત્વ: 

• આ દિવસ એસએસલોયલ્ટી (1919) ની પ્રથમ સફરનીયાદમાંઉજવવામાં આવે છે, જે મુંબઈથીલંડન જનાર પ્રથમ ભારતીય માલિકીની જહાજ હતી, જે વાલચંદહીરાચંદ જેવા અગ્રણીઓના નેતૃત્વમાં ભારતના સ્વદેશી શિપિંગ ઉદ્યોગની શરૂઆત દર્શાવે છે. 
• આ દિવસ 1964 થી ઉજવાતામર્ચન્ટનેવીસપ્તાહની પરાકાષ્ઠાને પણ ચિહ્નિત કરે છે. 
• નાવિકોની માન્યતા: તે ભારતના શિપિંગ ઉદ્યોગના વિકાસમાં નાવિકો અને દરિયાઈ હિસ્સેદારોનાયોગદાનનું સન્માન કરે છે. 
• પુરસ્કારો: દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનને માન્યતા આપવા માટે સાગર સન્માન પુરસ્કારો એનાયત કરવામાં આવે છે. 

આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનો: 

• STCW સંમેલન (1978): નાવિકોની તાલીમ, પ્રમાણપત્ર અને દેખરેખ માટે વૈશ્વિક ધોરણો નક્કી કરે છે. 
• દરિયાઈ શ્રમ સંમેલન (2006): નાવિકોના કાર્યકારી અને રહેવાની પરિસ્થિતિઓ માટેના ધોરણોસુનિશ્ચિત કરે છે. 

મહત્વ: 

• ભારતના જથ્થાનીદ્રષ્ટિએ લગભગ 90% અને મૂલ્યનીદ્રષ્ટિએ લગભગ 77% વેપાર દરિયાઈ માર્ગો દ્વારા થાય છે, જે આર્થિક વિકાસ, જોડાણ અને વ્યૂહાત્મક સુરક્ષા માટે આ ક્ષેત્રના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.