જનજાતીય ગૌરવ પખવાડા 2026

• આદિજાતિ બાબતોનું મંત્રાલય ૧ થી ૧૫ નવેમ્બર ૨૦૨૬ સુધી જનજાતિય ગૌરવ પખવાડા ઉજવશે, જેનો અંત ૧૫ નવેમ્બરે ધરતી આબા ભગવાન બિરસા મુંડાની જન્મજયંતિના સ્મરણાર્થે જનજાતિય ગૌરવ દિવસ તરીકે થશે.
• ભારત સરકારે આદિવાસી સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના યોગદાનને માન આપવા અને ભારતના આદિવાસી વારસાની ઉજવણી કરવા માટે ૨૦૨૧ માં ૧૫ નવેમ્બરને જનજાતિય ગૌરવ દિવસ તરીકે નિયુક્ત કર્યો હતો. બિરસા મુંડાની ૧૫૦મી જન્મજયંતિ જનજાતિય ગૌરવ વર્ષ (૨૦૨૪-૨૫) દ્વારા ઉજવવામાં આવી હતી.
• આદિજાતિ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ: રાજ્યોમાં ૩૦૦ થી વધુ પ્રોજેક્ટ્સનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૨૮ ઉદ્ઘાટન અને ૭૪ શિલાન્યાસ સમારોહનો સમાવેશ થાય છે.
• મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સમાં અરુણાચલ પ્રદેશના ઇટાનગરમાં એક આદિજાતિ સંશોધન સંસ્થા અને મિઝોરમમાં રોપુઇલિયાની આદિજાતિ સ્વાતંત્ર્ય સેનાની સંગ્રહાલયનો સમાવેશ થાય છે.

રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પહેલ:         

• જન-હિત પોર્ટલ: ICMR સાથે વિકસિત જનજાતિય આરોગ્ય ગુપ્તચર અને ટેકનોલોજી પોર્ટલ, ભારતના પ્રથમ આદિજાતિ-વિભાજિત આરોગ્ય ડેટા પ્લેટફોર્મ તરીકે પ્રસ્તાવિત છે, જે 20 રાજ્યોને આવરી લે છે.
• રાષ્ટ્રીય FRA ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ: ગ્રામ સભા અરજીઓથી લઈને ડિજિટલી હસ્તાક્ષરિત શીર્ષકો સુધી, વન અધિકાર અધિનિયમ, 2006 હેઠળ વન અધિકાર દાવાઓની સમગ્ર પ્રક્રિયાને ડિજિટાઇઝ કરશે.

આદિવાસી શિક્ષણ અને સાંસ્કૃતિક પ્રોત્સાહન:

• આદિવાસી સાહિત્ય અને ભાષાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રીય આદિવાસી સાહિત્ય મહોત્સવ.
• આદિવાસી વાણી પહેલ: આદિવાસી ભાષાઓના ડિજિટલ ભંડારને મજબૂત કરવા અને ભાષાકીય વારસાને જાળવવા માટે IIT દિલ્હી ખાતે રાષ્ટ્રીય વર્કશોપ.
• રાણી દુર્ગાવતી આદિવાસી મહિલા સંમેલન: બજાર જોડાણોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 30 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની 500 આદિવાસી મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકોને એકસાથે લાવશે.
• ધરતી આબા જનભાગીદારી અભિયાન હેઠળ, આદિ સેવા સમય અને આદિ સેવા દિન દ્વારા, 76,963 ગામોમાં લગભગ 1.54 લાખ આદિ કર્મયોગી સ્વયંસેવકોને સમુદાય ભાગીદારી અને છેલ્લા માઇલ સુધી કલ્યાણ પહોંચાડવા માટે તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે. 
• ખાસ કરીને સંવેદનશીલ આદિવાસી જૂથો (PVTGs) માટે આરોગ્ય અને પોષણ શિબિરો, પરંપરાગત આદિવાસી ઉપચારકો માટે તાલીમ, શિષ્યવૃત્તિ સહાય અને CSIR-NBRI ઓડિશા સાથે 200-300 ઔષધીય વનસ્પતિ પ્રજાતિઓનું સંરક્ષણ શામેલ છે. 
• 19 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 160 થી વધુ પ્રવૃત્તિઓ, જેમાં આદિવાસી સાંસ્કૃતિક ઉત્સવો, પ્રદર્શનો, આજીવિકા શિબિરો અને જાગૃતિ કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થાય છે.