ક્લાયમેટ ચેન્જ પર્ફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સ 2027

ચર્ચામાં કેમ છે? 

  • તુર્કીના અંતાલ્યામાં યોજાયેલી \'યુનાઈટેડ નેશન્સ ફ્રેમવર્ક કન્વેન્શન ઓન ક્લાઈમેટ ચેન્જ\' (UNFCCC) ની ૩૧મી \'કોન્ફરન્સ ઓફ ધ પાર્ટીઝ\' (COP31) દરમિયાન જાહેર કરાયેલા \'ક્લાઈમેટ ચેન્જ પરફોર્મન્સ ઈન્ડેક્સ\' (CCPI) ૨૦૨૭માં ભારત પાંચ સ્થાન નીચે સરકીને ૨૮મા ક્રમે આવી ગયું છે. આ ઈન્ડેક્સમાં ભારતને એકંદરે \'મધ્યમ\' (Medium) રેટિંગ આપવામાં આવ્યું છે. 

 

\'ક્લાઈમેટ ચેન્જ પરફોર્મન્સ ઈન્ડેક્સ\' (CCPI) ૨૦૨૭ વિશે મુખ્ય તથ્યો કયા છે? 

  • CCPI: ૨૦૦૫થી દર વર્ષે \'જર્મનવોચ\' (Germanwatch), \'ન્યૂક્લાઈમેટ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ\' (NewClimate Institute) અને \'ક્લાઈમેટ એક્શન નેટવર્ક\' (CAN) ઈન્ટરનેશનલ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવતો આ ઈન્ડેક્સ એક સ્વતંત્ર દેખરેખ સાધન છે. તે મુખ્ય ઉત્સર્જન કરતા દેશો (અર્થતંત્રો) ના \'પેરિસ કરાર\'ના લક્ષ્યો તરફના પ્રગતિનું મૂલ્યાંકન કરે છે. 
  • CCPI ૨૦૨૭માં ૬૪ દેશો અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) નું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે, જે સામૂહિક રીતે વૈશ્વિક ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનના ૯૦% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. 
  • આ ઈન્ડેક્સ ૧૪ સૂચકાંકોના આધારે મૂલ્યાંકન કરે છે, જેને ચાર શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે: ગ્રીનહાઉસ ગેસ (GHG) ઉત્સર્જન (૪૦%), પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (૨૦%), ઊર્જાનો વપરાશ (૨૦%) અને આબોહવા નીતિ (૨૦%). 

 

CCPI ૨૦૨૭ની વૈશ્વિક મુખ્ય બાબતો: 

  • ટોચના ત્રણ સ્થાન ખાલી: કોઈપણ દેશે તમામ શ્રેણીઓમાં એટલું મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું નથી કે જે ૧.૫°C તાપમાન મર્યાદાના લક્ષ્ય સાથે સુસંગત હોય; પરિણામે, ૧ થી ૩ ક્રમાંક ખાલી રહ્યા છે. 
  • શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારા દેશો: ડેનમાર્ક (૪થું સ્થાન) સતત છઠ્ઠા વર્ષે ટોચના ક્રમે છે, ત્યારબાદ લિથુઆનિયા (૫મું સ્થાન) અને લક્ઝમબર્ગ (૬ઠ્ઠું સ્થાન) આવે છે. 
  • G20 દેશોની જવાબદારી: યુનાઈટેડ કિંગડમ (૭મું સ્થાન) એકમાત્ર G20 દેશ છે જેને \'ઉચ્ચ\' (High) રેટિંગ મળ્યું છે, જ્યારે અન્ય G20 અર્થતંત્રો (જે સામૂહિક રીતે વૈશ્વિક ઉત્સર્જનના ૭૫% માટે જવાબદાર છે) ને \'ખૂબ નીચું\' (Very Low) રેટિંગ મળ્યું છે. 
  • સૌથી નબળું પ્રદર્શન કરનારા દેશો: ઈરાન (૬૮મું સ્થાન) સૌથી છેલ્લા ક્રમે છે, ત્યારબાદ યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (૬૭મું સ્થાન) અને રશિયા (૬૬મું સ્થાન) આવે છે.

 

ભારતનું પ્રદર્શન અને ક્ષેત્રીય વિચલન:

  • ભારત 28મા ક્રમે (સ્કોર: 60.85), 2026 માં 23મા અને 2025 માં 10મા ક્રમે હતું.
  • ભારતને GHG ઉત્સર્જન, ઉર્જા ઉપયોગ અને આબોહવા નીતિમાં \'મધ્યમ\' રેટિંગ મળ્યું, જ્યારે તેની એકંદર નવીનીકરણીય ઉર્જા શ્રેણીને \'નીચું\' રેટિંગ આપવામાં આવ્યું.
  • ભારતને તેના નવીનીકરણીય ઉર્જા વલણ સૂચકમાં \'ઉચ્ચ\' રેટિંગ મળ્યું, જે સૌર અને પવન ઉર્જામાં તાજેતરની પ્રગતિને માન્યતા આપે છે.
  • જૂન 2025 માં બિન-અશ્મિભૂત સ્ત્રોતો ભારતની સંચિત સ્થાપિત વીજળી ક્ષમતાના 50% સુધી પહોંચી ગયા, જે તેના અગાઉના 2030 પેરિસ કરાર રાષ્ટ્રીય રીતે નિર્ધારિત યોગદાન (NDC) લક્ષ્ય કરતાં આગળ છે.
  • નીતિગત સફળતાઓ: સૂચકાંકે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs), છત પર સૌર સ્થાપનો, ઔદ્યોગિક કાર્યક્ષમતા કાર્યક્રમો અને કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ યોજના (490 ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓને ઉત્સર્જન-તીવ્રતા લક્ષ્યો સોંપવા) માં ભારતની પ્રગતિને પ્રકાશિત કરી.
  • આ સૂચકાંકમાં ભારતમાં મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો, ખાસ કરીને સ્થાપિત સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષમતા અને વાસ્તવિક ઉત્પાદન વચ્ચેનો વધતો તફાવત, જે ગ્રીડ સ્ટોરેજ અવરોધો અને સૌર ઉર્જા ઘટાડાને કારણે થાય છે.
DICS Branches

Our Branches

DICS Ahmedabad

Ahmedabad

(Head Office)

Address : 506, 3rd EYE THREE (III), Opp. Induben Khakhrawala, Girish Cold Drink Cross Road, CG Road, Navrangpura, Ahmedabad, 380009.


Mobile : 8469231587 / 9586028957

E-mail: dics.upsc@gmail.com

Gandhinagar

Address: A-306, The Landmark, Urjanagar-1, Opp. Spicy Street, Kudasan – Por Road, Kudasan, Gandhinagar – 382421


Mobile : 9723832444 / 9723932444

E-mail: dics.gnagar@gmail.com

DICS Vadodara

Vadodara

Address: Tithi Commercial Complex, 401/402 Productivity Road, Opp. Productivity House, Alkapuri, Vadodara, Gujarat – 390007


Mobile : 9725692037 / 9725692054

E-mail: dics.vadodara@gmail.com

DICS Surat

Surat

Address: 403, Raj Victoria, Opp. Pal Walkway, Near Galaxy Circle, Pal, Surat-394510


Mobile : 8401031583 / 8401031587

E-mail: dics.surat@gmail.com

DICS Ahmedabad

Ahmedabad (Associate Partner) Edukreme UPSC-GPSC Powered by DICS

Address: 303,305 K 158 Complex Above Magson, Sindhubhavan Road Ahmedabad-380059


Mobile : 9974751177 / 8469231587

E-mail: dicssbr@gmail.com

DICS New Delhi

New Delhi(In Association with Edge IAS)

Address: 57/17, 2nd Floor, Old Rajinder Nagar Market, Bada Bazaar Marg, Delhi-60


Mobile : 9104830862 / 9104830865

E-mail: dics.newdelhi@gmail.com