કાકોરી ટ્રેન એક્શન

• ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રીએકાકોરી ટ્રેન એક્શન (૧૯૨૫) નાનાયકોરામપ્રસાદબિસ્મિલ, અશફાકુલ્લા ખાન અને રોશન સિંહનીપ્રતિમાઓને રોડ બ્યુટીફિકેશન પ્રોજેક્ટ દરમિયાન તોડી પાડવામાં આવ્યા બાદ કડક દંડાત્મકકાર્યવાહીનો આદેશ આપ્યો હતો. 

કાકોરી ટ્રેન એક્શન1925

• કાકોરી ટ્રેન એક્શન (૧૯૨૫) એહિન્દુસ્તાનરિપબ્લિકનએસોસિએશન (HRA) ના સભ્યો દ્વારા ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામને ભંડોળ પૂરું પાડવાના હેતુથી હાથ ધરવામાં આવેલ એક સીમાચિહ્નરૂપક્રાંતિકારી કાર્ય હતું. 
• તેણે બ્રિટિશ વસાહતી સત્તાને પડકાર ફેંક્યો, જે રાષ્ટ્રીય ચળવળમાં સંગઠિત સશસ્ત્ર પ્રતિકાર તરફ એક મહત્વપૂર્ણ સંક્રમણ દર્શાવે છે.
• પ્રતિકારની ઉત્પત્તિ: ૧૯૨૨નાઅસહકારચળવળનાપાછીખેંચીઅને૧૯૧૯નાજલિયાંવાલાબાગહત્યાકાંડપછીનિરાશથયેલાયુવારાષ્ટ્રવાદીઓએક્રાંતિકારીમાર્ગોશોધ્યા. તેમણે૧૯૨૪માંકાનપુરમાંસશસ્ત્રસંઘર્ષદ્વારાભારતનીસ્વતંત્રતાનેઆગળધપાવવામાટેHRA ની સ્થાપના કરી. 
• મિશનનો અમલ: રામ પ્રસાદ બિસ્મિલ, અશફાકુલ્લા ખાન, ચંદ્રશેખર આઝાદ અને રાજેન્દ્રલાહિરીસહિતનાનેતાઓએશાહજહાંપુરથીલખનૌ જતી 8-ડાઉનટ્રેનનેકાકોરી સ્ટેશન નજીક અટકાવી હતી જેથી રાજ્યની તિજોરી લૂંટીને તેમના સંઘર્ષને ભંડોળ પૂરું પાડી શકાય. 
• કાકોરી ટ્રેન એક્શનમાં ભાગ લેનારા અન્ય અગ્રણી ક્રાંતિકારીઓમાંસચિન્દ્રનાથ બક્ષી, મુકુંદી લાલ, બનવારી લાલ અને મન્મથનાથગુપ્તાનો સમાવેશ થાય છે.
• ન્યાયિક કાર્યવાહી: ત્યારબાદ કાકોરી કાવતરું કેસ (૧૯૨૫) ૧૮મહિનાસુધીચાલ્યો; પરિણામે, રામ પ્રસાદ બિસ્મિલ, અશફાકુલ્લા ખાન, રાજેન્દ્રલાહિરી અને ઠાકુર રોશન સિંહને ડિસેમ્બર ૧૯૨૭માંફાંસીઆપવામાંઆવી. ચંદ્રશેખરઆઝાદપોલીસધરપકડથીબચવામાંસફળરહ્યા.
• વૈચારિક વારસો: આ ઘટના હિન્દુ-મુસ્લિમ એકતાનું એક સીમાચિહ્નરૂપ છે (બિસ્મિલ અને ખાન દ્વારા ઉદાહરણ તરીકે) અને ભગત સિંહના નેતૃત્વમાં હિન્દુસ્તાન સમાજવાદી રિપબ્લિકનએસોસિએશન (HSRA) માં જૂથનાપુનર્ગઠનનો માર્ગ મોકળો કર્યો.