ગુજરાત સરકારે સિંહોના પુનર્વસન માટે પોરબંદર વન વિભાગનું પુનર્ગઠન કર્યું

• ગુજરાતે વન વહીવટને સુદ્રઢ કરવા અને બરડા વિસ્તારમાં સિંહોના પુનર્વસનને ટેકો આપવા માટે ૨૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ પોરબંદર વન વિભાગનું પુનર્ગઠન કર્યું. 
• આ પુનર્ગઠનમાં પશ્ચિમ ગુજરાતમાં સંરક્ષણ વ્યવસ્થાપન માટે વન રેન્જ, ગામની સીમાઓ, બીટની મર્યાદાઓ અને વિભાગો વચ્ચેની બદલીઓનો સમાવેશ થાય છે.

પોરબંદર વન વિભાગનું પુનર્ગઠન

• પોરબંદર રેન્જનું ૮૦ ગામોમાં ફેલાયેલા ૬,૮૪૦.૮૪ હેક્ટર વિસ્તારમાં પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું છે. તેની બીટમાં પોરબંદર શહેર, ગોસાબારા, મોકર, વિસાવાડા, કાન્ટેલા, માધવપુર અને સાતિયાનો સમાવેશ થાય છે. 
• રાણાવાવ રેન્જ હવે ૨૭ ગામોમાં ફેલાયેલા ૧૩,૦૫૧.૨૫ હેક્ટર વિસ્તારને આવરી લે છે. તેની બીટમાં ગોદાણા, બિલેશ્વર, સાવદીવદર અને રાણાવાવનો સમાવેશ થાય છે. 
• જામનગર વન વિભાગની RFW ભાટિયા રેન્જમાંથી ૩૦૫.૯૪ હેક્ટર વન વિસ્તાર પોરબંદર વન વિભાગ હેઠળની ભાણવડ રેન્જમાં તબદીલ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિસ્તારમાં ભાણવડ તાલુકાના કંદરડા જોગણા, સજદિયાળા, જૂના અને જંબુસર ગામોનો સમાવેશ થાય છે.

બરડા વિસ્તાર અને એશિયાટિક સિંહનું નિવાસસ્થાન

• બરડા વિસ્તારને ૨૦૨૦માં શરૂ કરાયેલા \'પ્રોજેક્ટ લાયન\' હેઠળ એશિયાટિક સિંહો માટેના બીજા નિવાસસ્થાન તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યો છે. 
• એશિયાટિક સિંહો \'સંવેદનશીલ\' (vulnerable) પ્રજાતિની યાદીમાં સામેલ છે અને કુદરતી રીતે માત્ર ભારતમાં જ જોવા મળે છે. ૧૪૩ વર્ષના ગાળા બાદ એશિયાટિક સિંહોનું બરડા વિસ્તારમાં કુદરતી રીતે પુનરાગમન થયું હતું. 
• ૨૦૨૩ની વન્યજીવ વસ્તી ગણતરીમાં બરડા વન્યજીવ અભયારણ્યમાં બચ્ચાઓ સહિત ૧૭ એશિયાટિક સિંહો નોંધાયા હતા. તે જ વસ્તી ગણતરીમાં બરડા વન્યજીવ અભયારણ્યમાં ૨૫ દીપડા પણ નોંધાયા હતા. 
• આ અભયારણ્ય ગીર સંરક્ષિત વિસ્તારની બહારના વ્યાપક સંરક્ષણ ક્ષેત્રનો એક ભાગ છે.

પરીક્ષાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ તથ્યો

• એશિયાઈ સિંહોનું વૈજ્ઞાનિક વર્ગીકરણ \'પેન્થેરા લિયો પર્સિકા\' (Panthera leo persica) તરીકે કરવામાં આવ્યું છે.
• ગુજરાતમાં આવેલું ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને વન્યજીવ અભયારણ્ય એ વિશ્વમાં એશિયાઈ સિંહોનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન છે.
• બરડા વન્યજીવ અભયારણ્ય ગુજરાતના પોરબંદર અને જામનગર વિસ્તારમાં આવેલું છે.
• ભારતમાં એશિયાઈ સિંહોના લાંબા ગાળાના સંરક્ષણ માટે ૨૦૨૦માં \'પ્રોજેક્ટ લાયન\' શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.