23મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026

• કોમનવેલ્થ ગેમ્સની ૨૩મી આવૃત્તિ સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગોમાં ૧૦ દિવસ (૨૩ જુલાઈ - ૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬) દરમિયાન યોજાઈ રહી છે, જેમાં ૭૪ દેશો અને પ્રદેશોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી ટીમો ભાગ લઈ રહી છે.
• ૨૦૨૬ની આવૃત્તિમાં માત્ર ૧૦ રમતોનો સમાવેશ થાય છે, જે બર્મિંગહામ ૨૦૨૨ની સરખામણીમાં નવ ઓછી છે. આ રમતોમાં એથ્લેટિક્સ, સ્વિમિંગ, ૩×૩ બાસ્કેટબોલ, ટ્રેક સાયકલિંગ, વેઈટલિફ્ટિંગ, બોલ્સ (bowls), આર્ટિસ્ટિક જિમ્નેસ્ટિક્સ, નેટબોલ, બોક્સિંગ અને જુડોનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારતની સહભાગિતા: ભારત ૧૨૫ સભ્યોના દળ સાથે ભાગ લઈ રહ્યું છે, જેમાં પેરા-એથ્લેટ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે.
• ભારતીય ખેલાડીઓ એથ્લેટિક્સ, બોક્સિંગ, વેઈટલિફ્ટિંગ, જુડો, આર્ટિસ્ટિક જિમ્નેસ્ટિક્સ, ટ્રેક સાયકલિંગ, બોલ્સ, સ્વિમિંગ અને પેરા-સ્પોર્ટ્સમાં સ્પર્ધા કરશે. ભારત ૩×૩ બાસ્કેટબોલ અને નેટબોલ માટે ટીમો મોકલશે નહીં.
• ભારતની સહભાગિતા અને પ્રદર્શન: ભારતે સૌપ્રથમ ૧૯૩૪માં કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ભાગ લીધો હતો. તેનું અત્યાર સુધીનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન દિલ્હીમાં યોજાયેલી ૨૦૧૦ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં રહ્યું હતું, જ્યાં તેણે ૧૦૧ મેડલ જીત્યા હતા.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સ

• CWG એ ઓલિમ્પિક્સ પછી વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી બહુ-રમત સ્પર્ધા છે, જેમાં ૭૧ દેશો અને પ્રદેશોના ખેલાડીઓ ભાગ લે છે; આમાંના મોટાભાગના દેશો ભૂતપૂર્વ બ્રિટિશ સંસ્થાન (કોલોની) રહી ચૂક્યા છે.
• CWG એ કેનેડિયન રમત-ગમત લેખક મેલવિલે માર્ક્સ રોબિન્સનની કલ્પનાનું પરિણામ હતું.
• CWG નો વિચાર લંડનમાં ૧૯૧૧માં યોજાયેલી \'ઇન્ટર-એમ્પાયર ચેમ્પિયનશિપ\'માંથી ઉદ્ભવ્યો હતો, જે કિંગ જ્યોર્જ પાંચમાના રાજ્યાભિષેક પ્રસંગે યોજાયેલા \'ફેસ્ટિવલ ઓફ એમ્પાયર\' દરમિયાન યોજાઈ હતી.
• પ્રથમ અધિકૃત CWG, જે તે સમયે \'બ્રિટિશ એમ્પાયર ગેમ્સ\' તરીકે ઓળખાતી હતી, તે ૧૯૩૦માં કેનેડાના હેમિલ્ટન શહેરમાં યોજાઈ હતી.
• કેનેડિયન ખેલાડી ગોર્ડન સ્મોલાકોમ્બે કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ટ્રિપલ જમ્પમાં પ્રથમ સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો હતો.
• પ્રથમ આવૃત્તિથી લઈને, ૧૯૪૨ અને ૧૯૪૬ના વર્ષોને બાદ કરતાં આ રમતો દર ચાર વર્ષે યોજાય છે, અને ૧૯૭૮માં તેનું સત્તાવાર રીતે નામ બદલીને \'કોમનવેલ્થ ગેમ્સ\' કરવામાં આવ્યું હતું.
• સંચાલક સંસ્થા: કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ફેડરેશન (CGF) આ રમતોના સંચાલન અને નિયંત્રણ માટે જવાબદાર છે. CWGમાં ભારત: ભારતે છેલ્લે ૨૦૧૦માં નવી દિલ્હી ખાતે કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન કર્યું હતું અને હવે ૨૦૩૦માં યોજાનારી શતાબ્દી કોમનવેલ્થ ગેમ્સના આયોજનની યજમાની મેળવી લીધી છે, જેમાં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરની યજમાન શહેર તરીકે પસંદગી કરવામાં આવી છે.