આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ 2026

• નવી દિલ્હીમાં \'ઉલ્લાસ મેળા\' (ULLAS Mela) સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ 2026ની ઉજવણીનું સમાપન થયું. આ મેળાએ ​​ભારતના સાક્ષરતા અભિયાનને મજબૂત કરવા માટેના અનુભવો અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓની આપ-લે કરવા માટે શીખનારાઓ, સ્વયંસેવક શિક્ષકો અને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને એક મંચ પૂરું પાડ્યું.
•  
• \'ઉલ્લાસ\' (ULLAS - Understanding of Lifelong Learning for All in Society), જેને \'નવ ભારત સાક્ષરતા કાર્યક્રમ\' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા 2022-23 થી 2026-27 દરમિયાન અમલમાં મૂકવામાં આવેલી કેન્દ્ર-પ્રાયોજિત યોજના છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય 15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના નિરક્ષર પુખ્ત વયના લોકોને પાયાની સાક્ષરતા અને અંકજ્ઞાન (ગણતરીની ક્ષમતા) પ્રદાન કરવાનો અને આજીવન શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ (ILD)

• આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ 1967થી દર વર્ષે 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. સર્વસમાવેશી, શાંતિપૂર્ણ અને ટકાઉ સમાજના નિર્માણમાં સાક્ષરતાના મહત્વને ઉજાગર કરવા માટે યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા 1966માં તેની સામાન્ય પરિષદના 14મા સત્ર દરમિયાન આ દિવસની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
• આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ 2026ની થીમ \'લોકો, પૃથ્વી અને સમૃદ્ધિ માટે સાક્ષરતા\' (Literacy for people, the planet and prosperity) છે. તે સમાવેશિતા, ટકાઉ ભવિષ્ય અને વિકાસની તકોને પ્રોત્સાહન આપવામાં સાક્ષરતાની ભૂમિકા પર ભાર મૂકે છે.
• પ્રગતિ છતાં, 2024માં વિશ્વભરમાં લગભગ 739 મિલિયન (73.9 કરોડ) યુવાનો અને પુખ્ત વયના લોકોમાં પાયાની સાક્ષરતા કૌશલ્યોનો અભાવ હતો, જ્યારે 2023માં 272 મિલિયન (27.2 કરોડ) બાળકો અને કિશોરો શાળાની બહાર હતા.